Maj 26 2017 07:38:01
ROZMOWY Z...
*Gabriela Kotkowiak
*Jerzy Sobera
*Rudolf Fronczek
*Bronisław Machoń
*Karolina i Adam Krawczyk
*Bogusław Poważa
Orzegów
*** Powrót do strony głównej

Historia
Orzegowianie
Orzegów 1939 -1945
Parafia
Sport
Informator
*Ulice Orzegowa
Powspominajmy
Galeria Zdjęć
*Osiedle
*ORZEGÓW
*Pejzaże
*Orzegowianie w mundurach
*Stary Cmentarz
*Orzegów zmienia swe oblicze
*Orzegowianie na fotografii
*Konkurs Plastyczny
*Kąpielisko
*podwórka i obiekty wypoczynkowe w latach 60-tych
orzegowskie filmiki
*Rok Sportu Orzegowskiego
*Centralna impreza Roku Sportu Orzegowskiego
*Ratusz
*inauguracja 710 lecia Orzegowa
*710 lat Orzegowa (podsumowanie)
*film dokumentalny o starym cmentarzu parafialnym
*rewelacyjne ujęcia Burloch -Areny w meczu KS Igloo Rugby Ruda Śląska z reprezentacją Polski
*otwarcie toru rolkarskiego na Burlochu (nightskating)
*otwarcie Centrum Inicjatyw Społecznych
(cis) *,,Przaja -mój Orzegów"
(cis) *,,Przaja -mój Orzegów"(2)
*obchody 700-lecia Orzegowa
*wspomnienia z baraków
Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 186
· Najnowszy użytkownik: Natalia
Statystyki
statystyka
pogoda w Orzegowie
*Pogoda
Przetłumacz stronę

Historia
HISTORIA ORZEGOWA




Jedna z hipotez dotyczących pochodzenia nazwy Orzegów , głosi iż średniowieczni chłopi podczas prac polowych natknęli się na ludzkie kości i czaszki pozostałe po najeździe tatarskim w pierwszej połowie trzynastego wieku ,stąd początkowo nazwa tej osady miała brzmieć ,,Orzegłowy”. Wskazywałoby to , że jeszcze przed rokiem 1305 na tym terenie istniała już jakaś osada. Jednak pierwszym dokumentem, w którym pojawia się nazwa Orzegów jest umowa handlowa księcia bytomskiego Kazimierza właśnie z roku1305 na której rycerz Marcin z Orzegowa widnieje jako świadek transakcji (Martino de Osegow}Od tamtego czasu nazwa Orzegow zaczyna się pojawiać w kronikach i dokumentach.
Życie osady do końca osiemnastego wieku skupia się wokół rolnictwa, które jest głównym źródłem utrzymania tutejszych mieszkańców. Ważną rolę w tamtych czasach odgrywała rzeka Bytomka nad którą stał młyn wspominany już w zapiskach z 1691 roku a rozebrany dopiero na początku dwudziestego wieku.
Dopiero przełom osiemnastego i dziewiętnastego wieku zmienia charakter osady, rozpoczyna się era uprzemysłowienia .Jedna z pierwszych kopalni węgla na Górnym Śląsku zwiedzana przez J.W.Goethe’go daje początek rozwojowi Orzegowa.Właśnie w celu kopania węgla podupadłe orzegowskie dobra rycerskie kupuje pionier przemysłu śląskiego Karol Godula. Od tego momentu większość chłopów zmienia zajęcie stając się robotnikami w godulskich kopalniach i hutach (początkowo odrabiając tam pańszczyznę)Uprzemyslowienie tych ziem powoduje ,że już w 1846 roku do orzegowskiego Chebzia wjeżdża pociąg i od tego momentu osada leży w dostępie do jednej z ważniejszych lini kolejowych w Europie.Te zmiany powodują wzrost ludności i znaczenia osady w tym rejonie co potwierdza się w 1856 roku kiedy to z mocy ustawy pruskiej Orzegów staje się gminą wiejską.Już w roku 1858 powstaje pierwszy stały budynek szkolny do którego uczęszcza w tym czasie prawie 335 uczniów . W 1875 roku hrabiostwo Joanna i Ulryk Schaffgostch (spadkobiercy majątku Goduli) otwierają w Orzegowie kopalnię którą na cześć swojego dobrodzieja nazywają Karol (niem.Gothard) Ten zakład prawie przez 100 lat wywrze największy wpływ na osadę i jej mieszkańcach. Kiedy kopalnia rozwijała się ,rozwijał się i Orzegów. Wracając do przełomu poprzednich dwóch stuleci zauważa się ,że nowości techniczne nie omijają Orzegowa. W 1899 roku otwarto stację kolejową już w samym miasteczku,w 1906 skanalizowano gminę do pierwszych mieszkań popłynęła energia elektryczna . Budowa koksowni na początku zeszłego wieku powoduje szybszy przyrost ludności. W 1905 roku w gminie mieszka 12580 osób. Rozwija się życie kulturalne , powstają ;Towarzystwo śpiewu ,, Szopen’’ Towarzystwo gimnastyczne ,,Sokół’’’Towarzystwo Czytelni Ludowych .Dwudziestolecie międzywojenne to dalszy czas rozwoju i świetności Orzegowa . Zwłaszcza działalność burmistrza Piotra Tomanka w latach 1927-1939 zmienia oblicze gminy. Liczne inwestycje nie omijają również biednych dla których buduje się mieszkania i ogródki działkowe .Po drugiej wojnie światowej dobry okres dla Orzegowa trwa nadal. Gdy gmina zostaje włączona najpierw do Rudy a w roku 1959 do Rudy Śląskiej nad dalszym rozwojem Orzegowa czuwa dyrektor kopalni ,,Karol’’’Maksymilian Chrobok.Jego troska i inicjatywy społeczne widoczne są do dziś .Dzielnica nasza w ciągu paru lat radykalnie zmieniła swe oblicze plasując się aż czterokrotnie na 1 miejscu w corocznym konkursie wojewódzkim na najlepiej zagospodarowaną dzielnicę miejską. Na hałdach i nieużytkach powstały , oprócz amfiteatru i muszli koncertowej nowe boiska i urządzenia rekreacyjne. W miejscu dzikiego stawu powstało piękne kąpielisko. W tym czasie powstało też lodowisko .Dumą dzielnicy stała się wybudowana w 1966 roku ,hala sportowa, w owym czasie najnowocześniejsza na Śląsku, wyposażona w funkcjonalne zaplecze.Niestety wraz z zamknięciem kopalni zamyka się wspanialy rozdział życia Orzegowa.

(opracwał M.Kobierski .J.Porada)

KALENDARIUM


1305 – najstarsza pisemna wzmianka o Orzegowie (dokument w którym Marcin z Orzegowa występuje w roli świadka sprzedaży przez księcia bytomskiego Ziemowita wsi Przełajka niejakiemu Pawłowi Dudkowi)
1313 – kolejna pisemna wzmianka o Orzegowie w kontekście Marcina z Orzegowa jako świadka
1366 – spis świętopietrza pobieranego z 4 zagród należących do parafii św. Małgorzaty w Bytomiu
1485 – wzmianka o braciach Zawadach jako właściciela młyna
1670 – sporządzenie urbarza dla Piotra Cykowskiego nowego właściciela Orzegowa ( w tym czasie miejscowość liczy 15 budynków i około 115 mieszkańców)
1702 – pierwsza wzmianka o arendzie (karczmie) w Orzegowie
1736 – na mapie Homana pojawia się nazwa orzegowskiego folwarku Kopanina
1769 – uruchomienie kopalni węgla kamiennego Koenig Dawid ( Król Dawid)
1790 – Johann Wolfgang Von Goethe zwiedza kopalnię Król Dawid
1820 – założenie huty cynku ,, Gutehoffnung”(zalążek Chebzia)
1823 – uruchomienie huty cynku ,,Morgenroth”
1826 – podupadły majątek ziemski kupuje Karol Godula
1829 – budowa kopalni ,,Orzegów”
1842 – nadanie górnicze kopalni ,,Paulus”(Paweł)
1854 – budowa huty cynku ,,Godulahutte”(zalążek Goduli)
1858 – powstanie pierwszej szkoły
1879 – powstanie następnej szkoły
1882 – powstanie kaplicy
1864 – uruchomienie omnibusu pocztowego na trasie Chebzie – Wirek
1868 – doprowadzenie do Wirku przez Nowy Bytom toru kolejowego
1890 – powołanie straży wiejskiej
1893 – założenie szkółki drzew owocowych
1894 – uruchomienie poczty
1895 – zaopatrzenie w wodę bieżącą
1896 – utworzenie cmentarza
1899 – powstanie przystanku kolejowego na trasie z Chebzia do Tarnowskich Gór
1899 – utworzenie ochotniczej straży pożarnej
1899 – uruchomienie linii tramwajowej na trasie Szombierki – Chorzów
1900 – założenie pierwszej biblioteki
1900 – powstanie koksowni ,, Karol ”
1901 – uruchomienie szkoły męskiej
1905 – otwarcie apteki
1906 – doprowadzenie prądu elektrycznego i kanalizacji
1906 – budowa nowej remizy
1910 – powstanie szkoły żeńskiej
1915 – koniec przebudowy kościoła według projektu Maksymiliana Giemzy
1922 – powstanie kopalni ,,Gotthard” od 1936 kop. ,,Karol”
1927 – powstanie klubu sportowego ,,27 Orzegów”
1951 – przyłączenie Orzegowa wraz z Godulą do Rudy
1951 – powstanie w byłym ratuszu szpitala ftyzjatrycznego
1959 – utworzenie z miast Ruda I Nowy Bytom miasta Ruda Śląska
2001 - na terenie Orzegowa powstaje pierwsza w Rudzie Śląskiej Wyższa Uczelnia
2013 - W plebiscycie Dziennika Zachodniego Orzegów uznano najbardziej kultową dzielnicą Śląska
2014 - powstaje Centrum Inicjatyw Społecznych





Komentarze
#1 | pkr dnia grudzień 07 2008 20:54:08
W dziale "powspominajmy" jest zdjęcie Nauczyciele szkoły 38. Nie są to lata 40 lub 50, są to lata 30-druga połowa. Na zdjęciu są: siedzi druga od lewej-p. Zawadzianka, trzecia p. Ptok(Szubert), piąta p. Ala(nazwisko nieznane), szósta p. Ptok. U góry stoi w środku Kier. Szkoły p. Teofil Piekus. Przybył on do Orzegowa pod koniec 1927r. był oficerym W.P. W latach 30-tych był także dyrygentym Towarzystwa Śpiewaczego (chóru) "Chopin".Na wojnę zmobilizowany-znajduje się na liście ofiar katyńskich.
#2 | Jurpo dnia grudzień 13 2008 19:24:24
dzięki za informacje na ten temat
#3 | pkr dnia grudzień 13 2008 23:45:53
Ponieważ Geografia Orzegowa (fotozagadka) jest dla mnie za trudna-Toro i Bogdan to zawodowcy! przechodza do historii. Na cmentarzu parafialnym jest pochowany Powstaniec Barański Leon + 21.05. 1921r. Ówczesna prasa tak pisała na ten temat: Orzegow. (otrucie rannego) W środę ranny powstaniec Barański w towarzystwie kilku znajomych uraczony został koniakiem (Eierkoniak) którego dostarczono z zachodnich powiatów G.Śląska. Podniecony silnymi wrażeniami z pola walki wypił od razu dwa kieliszki tego płynu nalewanego z flaszki zupełnie normalnie zamkniętej. Towarzysze zabawy byli wstrzemiężliwi i wypili tylko nieznaczną część płynu z kieliszkow. Barański natychmiast po wypiciu zdrętwiał i na rękach i nogach wystąpiły na jego ciele czarne plamy co było objawym bardzo silnego zatrucia. Mimo natychmiastowej pomocy ze strony dwóch lekarzy,Barański zmarł wśród okropnych boleści w przeciągu godziny. Towarzysze zabawy także zachorowali i możliwe że można będzie ich uratować. W czwartek o godz. 4 tej po południu pochowano przedwcześnie zmarłego powstanca w Orzegowie przy udziale wszystkich mieszkańców Orzegowa. Koledzy po broni oddali mu ostatnie honory i pożegnali z żalem bardzo dzielnego kolegę.
#4 | pkr dnia grudzień 15 2008 21:52:17
W książce J. Soja - 120 lat kop. Szombierki są nazwiska 8 górników z Orzegowa którzy zginęli w Powstaniach: Bednarek, Drewniok, Foik, Kostorz, Kwiska, Mikosz, Panek, Stach. Nie wiem dlaczego na cmentarzu parafialnym nie ma ich śladu
#5 | cenne komentarze dnia grudzień 17 2008 23:08:25
o tego typu komentarze właśnie tu w tym dziale chodzi ,wyszukujmy tego rodzaju ciekawostki i podzielmy się nimi z innymi!!!
#6 | pkr dnia grudzień 20 2008 22:26:02
Na cmentarzu parafialnym pochowani są 3-ej Powstańcy którzy zginęli w ataku na placówkę Grenschtzu w Orzegowie dnia 18. 08. 1919r. Są to:Moszny Oskar, Mrozek Konrad, Lukaszczyk Wilchelm.
#7 | pkr dnia styczeń 06 2009 15:36:54
W 1921r. w Orzegowie miał swój sztab Batalion Powstańczy w skład którego wchodziły 2 Kompanie z Frydenhuty i CzarnegoLasu. Dowodcą Batalionu był Dworok.
#8 | grazka dnia styczeń 11 2009 21:00:09
A mój dziadek Feliks Knebel broł udział we wszystkich trzech powstaniach śląskich i mom jego legitymacja ze Związku Powstańców.Zginął 3 września 1939 rozstrzelany przez Niemców w Pińczowie.
#9 | pkr dnia styczeń 14 2009 20:40:00
Do grazki: Czy na pewno 3 wrzesnia? Wtedy wkraczali do Katowic a Pinczow był 150 km dalej
#10 | pkr dnia styczeń 14 2009 21:03:56
Orzegowski Powstaniec Styczniowy 1863r. Konstanty Latka ur. 07.04 1848r. Zmarł 19. 10. 1918r. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Orzegowie. Brał rownież udział w wojnie prusko- francuskiej. Żonaty miał 6-ciu synow i 3 córki
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
kontakt z administratorem
kontakt
tmo

portal Towarzystwa Miłośników Orzegowa - aktualnie w zawieszeniu
CIS

Centrum Inicjatyw Społecznych
PARAFIA ŚW.MICHAŁA W ORZEGOWIE

Portal PARAFII
Ruda Śląska

Portal Rudy Śląskiej
wirtualny spacer po Orzegowie

Wyświetl większą mapę
wirtualny spacer po Orzegowie
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

19/04/2017 14:48
W wieku 102 lat zmarła Ś.P. Irena Majzel.CZEŚĆ JEJ PAMIĘCI!

19/04/2017 09:08

18/04/2017 19:00
Głosujmy na Rudę Śląską http://www.tvs.pl.
..-plebiscyt

14/04/2017 14:33
W wieku 64 lat zmarł śp.Henryk Baron .Pogrzeb 18 kwietnia o godz.8.15 w naszym kościele .Cześć Jego Pamięci !

09/04/2017 16:27
Dziękuję

08/04/2017 21:23
piękne te zdjęcia Smile

07/04/2017 22:40

06/04/2017 19:04

01/04/2017 17:23
Lewandowski zdobył dziś 3 bramki w meczu Bundesligi!

26/03/2017 15:36
Andrzej Sokalski z Pucharem Polski!!! Zawodnik ZKS Slavia Ruda Śląska Andrzej Sokalski zajął Im w kategorii do 74 kg, podczas rozgrywanego w Białogardzie Pucharu Polski w zapasach w stylu wolnym.

25/03/2017 10:02
w wieku 78 lat zmarł Adam Janicki ,długoletni nauczyciel w szkole podstawowej nr.37.Cześć Jego Pamięci!

13/03/2017 21:40
Mam pytanie do Krzyśka i Urszuli. Dlaczego Wy dyskutujecie w tym miejscu a nie w "od niedzieli do niedzieli". Za chwilę nie będzie wiadomo o czym dyskutujecie.

13/03/2017 10:47
Krzysiek..w grupie dzieci na placu jest chlopczyk od Jaroszow! Ale to ten starszy .....Stefan

12/03/2017 09:11
Jurek ma zdjecie w mojej kolekcji z Piotrkiem jak stoi w grupie dzieci na placu z Tukajem...

12/03/2017 09:07
POZDROWIENIA DLA WAS WSZYSTKICH ORAZ PIOTRA JAROSZA. Kto by pomyslal ze my bawili sie na tym samym placu w Orzegowie.

Wygenerowano w sekund: 0.08 2,800,207 Unikalnych wizyt