Listopad 20 2017 19:52:31
ROZMOWY Z...
*Gabriela Kotkowiak
*Jerzy Sobera
*Rudolf Fronczek
*Bronisław Machoń
*Karolina i Adam Krawczyk
*Bogusław Poważa
Orzegów
*** Powrót do strony głównej

Historia
Orzegowianie
Orzegów 1939 -1945
Parafia
Sport
Informator
*Ulice Orzegowa
Powspominajmy
Galeria Zdjęć
*Osiedle
*ORZEGÓW
*Pejzaże
*Orzegowianie w mundurach
*Stary Cmentarz
*Orzegów zmienia swe oblicze
*Orzegowianie na fotografii
*Konkurs Plastyczny
*Kąpielisko
*podwórka i obiekty wypoczynkowe w latach 60-tych
orzegowskie filmiki
*Rok Sportu Orzegowskiego
*Centralna impreza Roku Sportu Orzegowskiego
*Ratusz
*inauguracja 710 lecia Orzegowa
*710 lat Orzegowa (podsumowanie)
*film dokumentalny o starym cmentarzu parafialnym
*rewelacyjne ujęcia Burloch -Areny w meczu KS Igloo Rugby Ruda Śląska z reprezentacją Polski
*otwarcie toru rolkarskiego na Burlochu (nightskating)
*otwarcie Centrum Inicjatyw Społecznych
(cis) *,,Przaja -mój Orzegów"
(cis) *,,Przaja -mój Orzegów"(2)
*obchody 700-lecia Orzegowa
*wspomnienia z baraków
prezentacja zdjęć
*Orzegów,,,ja w sobie go mam (piosenka)
*Orzegów-prezentacja
Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 187
· Najnowszy użytkownik: robi2
Statystyki
statystyka
pogoda w Orzegowie
*Pogoda
Przetłumacz stronę

Orzegowianie
Piotr Tomanek




NACZELNIK GMINY W LATACH 1927 -1939


Piotr Tomanek urodził się 26.08.1888 roku w Brzozowicach (dziś dzielnica Piekar Śl.). Ojciec pracował jako górnik w kopalni a matka opiekowała się domem. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Kamieniu, dalszą edukację kontynuował w bytomskim Gimnazjum. Maturę uzyskuje w Katowicach zaraz po zakończeniu I Wojny Światowej. Po roku 1918 studiuje w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując tytuł magistra prawa i zdaje egzamin adwokacki. W czasie wojny walczył na froncie w Serbii. Po jej zakończeniu w 1919 roku, zostaje przyjęty do Korpusu Oficerów Wojska Polskiego w stopniu podporucznika rezerwy. Nominację do Korpusu Żandarmerii podpisuje Józef Piłsudski. Brał udział w III Powstaniu Śląskim oraz uczestniczył w pracach Komisji Plebiscytowej. Po utworzeniu województwa śląskiego w II R.P. zostaje Komisarzem Policji w Powiecie Świętochłowickim. Od 6 stycznia 1927 roku pełni urząd Naczelnika Gminy Orzegów z prawem do używania tytułu burmistrza, o które to wystarał się jego poprzednik Brunon Flach. Od samego początku, korzystając z dobrej koniunktury gospodarczej przystępuje do prowadzenia inwestycji w gminie. Rozpoczyna od modernizacji wodociągów i elektrycznego oświetlenia ulic ( to właśnie z tego czasu pochodzi wieża transformatorowa przy ulicy Warszawskiej). Kolejnym działaniem jest uporządkowanie infrastruktury : wyłożenie chodników płytami (wymieniono je w niektórych miejscach dopiero w XXI wieku na kostkę), brukowanie bocznych ulic, a nawet wyasfaltowanie ulicy Wolności – dziś Grunwaldzkiej. Powstają ogromne Planty, które swym obszarem obejmują tereny od centrum Orzegowa, aż do obecnej ulicy Joanny.



Na innych terenach (np. ulica Bytomska) budowane są skwery wypoczynkowe. Do utrzymania całej zieleni powołano przedsiębiorstwo, dziś jego spadkobiercą w historycznej siedzibie przy ulicy Warszawskiej, jest Zakład Zieleni, którego szklarnie i hodowla roślin powstają przy cmentarzu parafialnym. Przyczynia się też do rozwoju rekreacji czynnej, gmina wspiera powstanie Klubu Sportowego „27 Orzegów”. Inicjuje budowę terenów sportowo – wypoczynkowych Związku Sokołów – tzw. „Sokolni”. W budynku gminnym znajduje miejsce na bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. Pod koniec lat 20 –tych gmina buduje duży, nowoczesny dom mieszkalny dla urzędników przy ulicy Bytomskiej oraz budynki dla ludzi w trudnej sytuacji ekonomicznej przy dawnej ulicy Mosznego. W latach światowego kryzysu gospodarczego, Naczelnik inicjuje zaopatrzenie ludności przez gminę w opał i kartofle na zimę. Tomanek niejednokrotnie sam chodził na stacje do Chebzia, by nie pozwolić na dostarczenie zmarzniętych kartofli do Orzegowa, patronuje też powstaniu kuchni dla bezrobotnych, a dzieci najuboższych stale jedzą obiady w domu Naczelnika i u proboszcza. Teren za boiskiem sportowym, zostaje przeznaczony na ogródki działkowe, w pierwszej kolejności dla bezrobotnych bo mogli własnymi uprawami wspomóc swoje wyżywienie. W połowie lat 30 – tych doprowadza do powstania połączenia autobusowego Orzegowa z Katowicami (linia biegła z Rudy), przystanek Śląskiego Towarzystwa Autobusowego ( w którego znalazł się Zarządzie) usytuowano obok cmentarza parafialnego. Dzięki życzliwości Piotra Tomanka gmina dokłada w 1928 roku 25000 zł do zakupu organów kościelnych (całkowity ich koszt to 75000 zł). W 1937 roku związek Powstańców Śląskich Koło w Orzegowie pod kierownictwem Tomanka funduje pomnik wszystkim poległym w powstaniach na skwerze obok Urzędu Gminy. Na jego odsłonięcie 2 maja 1937roku przyjeżdża wojewoda śląski dr M. Grażyński i biskup diecezji katowickiej S. Adamski. W 1939 roku zostaje mianowany Honorowym Naczelnikiem Gminy a większość jego obowiązków przejmuje Przewodniczący Rady Gminy. 1 września 1939 roku kieruje obroną Orzegowa przed ostrzeliwującymi go bojówkami niemieckimi od strony Bobrku i Szombierek. Organizuję nakazaną ewakuację ludności cywilnej do Dziećkowic, pozostawiając jak wszyscy mieszkańcy Orzegowa, na miejscu cały swój majątek. Kiedy hitlerowcy zajmują Polskę osiada w Katowicach. Prywatne meble i rzeczy osobiste, którymi wyposażył przez lata, puste w momencie przejęcia mieszkanie służbowe zostają zarekwirowane przez hitlerowskich urzędników i nigdy niczego już nie odzyskuje. Piotr Tomanek rozpoczyna życie od nowa. W czasie wojny pracuje w różnych zawodach, niejednokrotnie jest wzywany i przesłuchiwany przez Gestapo. Szczęśliwie wraz z rodziną udaje mu się przeżyć wojnę. Od lutego 1945 roku podejmuję pracę w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Wydziale Samorządowym. Później pracuje jako radca prawny w urzędach miast Świętochłowice i Szopienice. Równocześnie pracuje w zespole adwokackim. Do końca życia jest czynnym członkiem Rady Adwokackiej w Katowicach i jej Komisji Egzaminacyjnej. Jeszcze tydzień przed śmiercią egzaminuje. Po II wojnie sytuacja polityczna, nie sprzyjała do powrotu do Orzegowa. W latach 60 – tych Tomanek przyjeżdża już wtedy do Rudy Śląskiej Orzegowa, by uczestniczyć w pogrzebie pani Szczurkowej, wieloletniej pracownicy gospodarczej Urzędu Gminy. Piotr Tomanek umiera 10 marca 1968 roku , pochowany zostaje w Katowicach. Posiadał odznaczenia : Złoty Krzyż Zasługi 1938 rok, Krzyż Waleczności i Zasługi na Śląskiej Wstędze 1928 rok, Gwiazda Górnośląska 1928 rok.

(opr.Marek Kobierski)
Bronisław Barchański


W styczniu 2008 roku Rada Miasta przyznała tytuł ,,Zasłużonego dla Miasta Ruda Śląska" - profesorowi Bronisławowi Barchańskiemu
Bronisław Barchański urodził się w roku 1941 w Orzegowie ,tu też ukończył szkołę podstawową. Po studiach w Akademii Górniczo -Hutniczej w Krakowie odbył staże naukowo-przemysłowe w Austrii oraz w Przedsiębiorstwie Budowy Szybów w Rybnickim Okręgu Węglowym . Prawie 40 lat temu rozpoczął jako adiunkt ,pracę w Wydziale Górniczym krakowskiej AGH,W1975 roku obronił pracę doktorską ,w 1989 uzyskał habilitację w 1990 został docentem , w1993 został mianowany profesorem nadzwyczajnym , następnie w 1996 roku profesorem tytularnym by w roku 2003 zostać profesorem zwyczajnym .Był prodziekanem Wydziału Górniczego a przez dwie kadencje również prorektorem. Od dwunastu lat pełni obowiązki Przewodniczącego Komisji ds.szkoleń Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach .Na rozlicznych stażach naukowo-przemysłowych w Europie i Azji spędził w sumie 75 miesięcy .Prof.Barchanski należy do kilku międzynarodowych organizacji naukowych a jako przedstawiciel Polski uczestniczy w obradach Światowych Kongresów Górniczych W swym naukowym dorobku ma 125 artykułów i referatów w krajowych i zagranicznych wydawnictwach naukowych.
Za swe zasługi dla przemysłu odznaczony został między innymi Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

J.P.


Profesor Bronisław Barchański były absolwent szkoły podstawowej nr.36 podczas obchodów stulecia tej szkoły (2002rok)


WITOLD CZAPLA




Dr.Witold Czapla urodził się w 1906 roku w Bytomiu.Jako oficer WP biorąc udział w kampanii wrześniowej zostaje ciężko ranny ,w wyniku czego amputowano mu prawą nogę.Krótko przed końcem wojny zostaje przymusowo osiedlony przez okupanta w Orzegowie , gdzie powierzono mu funkcję lekarza rejonowego.W tym czasie dał się poznać jako skromny, pracowity i oddany swoim pacjentom lekarz. W czasie wkroczenia wojsk sowieckich w 1945 r. wyszedł z białą flagą sam naprzeciw nich, zapewniając, że mieszkańcami tego miejsca są tylko Polacy i wśród nich nie ma żołnierzy niemieckich. W ten sposób ocalił Orzegów od ostrzału radzieckich wojsk .Już po wyzwoleniu z upoważnienia władz wojskowych zostaje naczelnikiem gminy Orzegów . W tym też to czasie organizuje tu służbę zdrowia a jednocześnie wiąże się z ruchem sportowym . Przez kilka lat był lekarzem klubowym sekcji KS 27 Orzegów a w latach 1945-47 piastował funkcję prezesa tego klubu ..Był założycielem szpitala dla zakaźnie chorych i stacji opieki nad matką i dzieckiem. Witold Czapla zmarł w maju 1958 roku. W 1959 r.nadano imię Witolda Czapli jednej z tutejszych ulic

J.P.


MAKSYMILIAN CHROBOK



W panteonie osób zasłużonych dla Orzegowa, z całą pewnością Maksymilian Chrobok jest postacią szczególnie wybitną . Od roku 1957 kiedy to po ukończeniu Akademii Górniczo- Hutniczej w Krakowie podjął pracę w tutejszej kopalni ,,Karol" najpierw w charakterze kierownika robót górniczych , następnie naczelnego inżyniera by przez następny okres aż do roku 1967 piastować stanowisko dyrektora tej kopalni , dla Orzegowa nastał czas wielkich z rozmachem przeprowadzanych przeobrażeń.W tym rewolucyjnym okresie, kiedy radykalnie w ciągu kilku zaledwie lat odmienił się wizerunek Orzegowa aktywnie uczestniczył właśnie Maksymilian Chrobok - człowiek o niespożytej energii , pełen pomysłów i inicjatyw mających na celu stworzenie silnej bazy sportowo - kulturalnej dla mieszkańców tej dzielnicy. Jak zawsze podkreślał trafił tu na wyjątkowo podatny grunt, tutejsze społeczeństwo jak mało gdzie masowo całymi wręcz rodzinami ochoczo przystępowało do likwidowania i jednocześnie zagospodarowania nieużytków. W ciągu paru lat w zaniedbanej dotąd osadzie powstały obiekty sportowe i kulturalno-rozrywkowe których nam mógł pozazdrościć cały Śląsk.



Okres lat sześdziesiątych - Orzegowianie całymi rodzinami aktywnie wypoczywali na obiektach , na których nieraz sami w pocie czoła pracowali w czynach społecznych


W tamtym czasie Orzegów aż czterokrotnie został uznany najlepiej zagospodarowaną dzielnicą miejską na Śląsku .To wtedy powstało tu kąpielisko , stadion ,lodowisko , hala sportowa ,amfiteatr i jeszcze szereg innych obiektów nad którymi Maksymilian Chrobok sprawował osobisty mecenat. Dekada , w czasie której ściśle związany był z Orzegowem była naprawdę ,,złotym okresem"dla tej dzielnicy.
Maksymilian Chrobok urodził się 11 sierpnia 1911 roku w Westfalii, dokąd w poszukiwaniu chleba i pracy wyemigrował jego ojciec.W roku 1921 wraz z rodziną powrócił do Polski i zamieszkał w rodzinnej miejscowości ojca w Łańce (koło Rybnika) Po ukończeniu tamtejszej szkoły podstawowej przez dwa lata pracował jako robotnik rolny a następnie podjął pracę w kopalni,,Anna" w Pszowie. W latach 1931-1934 uczył się w Szkole Górniczej w Tarnowskich Gorach, a później w Katowicach.W latach 1934/35 odbył służbę wojskową.Jesienią 1935 roku podjął pracę w kopalni Wawel . W 1939 roku został powołany do wojska , gdzie jako dowódca plutonu w czasie walk o utrzymanie Zwierzyńca, Biłgoraju i Zamościa został dwukrotnie ranny. Po zajęciu przez Niemców Zamościa zbiegł z tamtejszego szpitala. Wkrótce potem zostaje aresztowany i wywieziony do niemieckiego obozu Eckernfoerde , skąd wraz z innymi górnikami zostaje następnie przekazany do pracy w kopalni ,,Knurów'. W roku 1941 zostaje tam sztygarem. 22 lutego 1945 roku zostaje aresztowany przez władze radzieckie pod zarzutem działalności w Armii Krajowej . Zostaje wywieziony na Kaukaz , gdzie pracuje na tamtejszej kopalni do 1947 roku kiedy to z niewoli powróci do Polski , do Rzuchowa . Stamtąd z żoną i dwojgiem dziećmi skierował się ponownie do Rudy Śląskiej.. Pracując, jednocześnie studiował zaocznie na Akademii Górniczo - Hutniczej w Krakowie .Po jej ukończeniu w 1957 roku podjął pracę na kopalni ,,Karol " w Orzegowie, gdzie po pewnym czasie został jej dyrektorem.Od roku 1968 przyjął funkcję dyrektora kopalni ,,Bielszowice " . Funkcje tę sprawował do roku 1971 , kiedy to odszedł na emeryturę .
Oprócz pełnienia odpowiedzialnego stanowiska dyrektora , aktywnie włączył się w życie społeczno - polityczne , będąc radnym, a także zastępcą przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej, został wybrany również przewodniczącym Komitetu Frontu Jedności Narodu , a od 1969 roku był również członkiem Egzekutywy PZPR w Rudzie Śląskiej, Tu u nas w Orzegowie w latach 1959-60 był. prezesem KS 27 Orzegów.Za efektywną działalność na rzecz dzieci został odznaczony Orderem Uśmiechu .Już po przejściu na emeryturę od 1973 roku pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Przyjaciół Rudy Śląskiej, został również dyrektorem Miejskiej Izby Regionalnej.Do chlubnych jego dzieł należy rudzkie Muzeum , które to zresztą dziś nosi jego imię.
W pamięci osób które z nim współpracowały po dzień dzisiejszy uchodzi za człowieka życzliwego i obdarzonego niesamowitym darem organizatorskim. ORZEGÓW NIGDY NIE ZAPOMNI TEGO CO DLA NAS ZROBIŁ. Na jego pogrzebie w lipcu 1983 roku w jego ostatniej drodze na cmentarz orzegowski towarzyszyło mu tysiące ludzi.

J.P.

NORBERT ERNST DOLEZICH



Norbert Ernst Dolezich urodził się 16 lutego 1906 roku w Bielszowicach .W Orzegowie zamieszkał od roku 1910, kiedy to jego ojciec Józef dostał posadę nauczyciela w tutejszej szkole podstawowej nr. 1 przy ulicy bytomskiej. Mieszkał wówczas wraz z rodziną przy obecnej ulicy Królowej Jadwigi. W 1920 roku jego ojciec zmarł (pochowany na starym cmentarzu) .Po podziale Górnego Śląska w 1922 roku wraz z matką i rodzeństwem opuścił Orzegów i zamieszkał po drugiej stronie granicy.
Mimo że spędził w Orzegowie zaledwie 12 ze swych 90 lat życia , to ten właśnie okres wywarł niebagatelny wpływ na jego twórczość .



Norbert Ernst Dolezich był znakomitym pisarzem ale również i malarzem (ukończył Akademię Sztuk Pięknych) W swej twórczości bardzo często nawiązywał do tematów orzegowskich. W swej pierwszej książce "Ich kam aus Orzegow" pięknym językiem opisał spędzone tu dzieciństwo, życie rodziców oraz dzieje mieszkańców Orzegowa



Drogi , które tu przemierzał nazywał "himmelswege" (niebianskie drogi) , zaś życie tu spędzone "himmelsleben" (niebiańskie życie)
Nostalgicznie tęsknił za Orzegowem , miał tu swych przyjaciół z którymi utrzymywał stały kontakt, sam też kilkakrotnie odwiedzał to miejsce .Zmarł w 1996 roku w niemieckiej miejscowości Recklinghausen , gdzie na przełomie lutego i marca w związku z przypadającą w tym roku 100 rocznicą jego urodzin odbyła się wystawa przedstawiająca dorobek ,tego tak silnie emocjonalnie związanego z Orzegowem artysty


opracował Georg Osdarty ,Jerzy Porada
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
kontakt z administratorem
kontakt
PARAFIA ŚW.MICHAŁA W ORZEGOWIE

Portal PARAFII
Ruda Śląska

Portal Rudy Śląskiej
wirtualny spacer po Orzegowie

Wyświetl większą mapę
wirtualny spacer po Orzegowie
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

22/09/2017 01:12
Adrian Hajduk wywalczył srebrny medal Wojskowych Mistrzostw Świata w zapasach w stylu wolnym!!!

05/08/2017 13:46
Niestety rywalizacja w zapasach polega na tym ,że po pierwszej przegranej walce zawodnicy odpadają z dalszej fazy zawodów.Natalia przegrała minimalnie z silną przeciwniczką

05/08/2017 13:05
Nasze niestety bardzo słabo. Dominika Kulwicka -24 ostatnia. Natalia Strzałka - 15 na 20 zawodniczek.

03/08/2017 16:27
jutro Dominika Kulwicka i Natalia Strzałka od godz.9.00 rozpoczynają udział w MŚ juniorów https://unitedwor.
..stling.org

26/06/2017 22:06
Bierzmy się do roboty ! https://rudaslask.
..iscyt.html

26/06/2017 19:44
Głosuj na Orzegów https://rudaslask.
..iscyt.html

19/04/2017 14:48
W wieku 102 lat zmarła Ś.P. Irena Majzel.CZEŚĆ JEJ PAMIĘCI!

19/04/2017 09:08

18/04/2017 19:00
Głosujmy na Rudę Śląską http://www.tvs.pl.
..-plebiscyt

14/04/2017 14:33
W wieku 64 lat zmarł śp.Henryk Baron .Pogrzeb 18 kwietnia o godz.8.15 w naszym kościele .Cześć Jego Pamięci !

09/04/2017 16:27
Dziękuję

08/04/2017 21:23
piękne te zdjęcia Smile

07/04/2017 22:40

06/04/2017 19:04

01/04/2017 17:23
Lewandowski zdobył dziś 3 bramki w meczu Bundesligi!

Wygenerowano w sekund: 0.02 2,975,430 Unikalnych wizyt